РЕСПУБЛИКА ҲУДУДЛАРИДА МИКРО ГЭС ЛОЙИҲАЛАРИНИНГ ҲОЛАТИ ВА ИРРИГАЦИЯ КАНАЛЛАРИДА УЛАРНИ ҚЎЛЛАШНИНГ ГИДРАВЛИК АСОСЛАРИ
Abstract
Мақолада республика ҳудудларида рўйхатга олинган 2 529 та микро ГЭС лойиҳасининг (умумий қуввати 52,65 МВт) ҳудудлар кесимидаги тақсимланиши таҳлил қилинган. Битта лойиҳанинг ўртача қуввати ҳудудлар бўйича 3,1 кВт дан 87,2 кВт гача фарқ қилиши ва лойиҳаларнинг 56 фоизи ўртача қуввати 7 кВт дан паст бўлган бешта ҳудудга тўғри келиши аниқланган. Тошкент вилоятининг Оҳангарон дарёси ва ундан сув олувчи каналлардаги еттита створ мисолида ҳисобий қувватни аниқлашдаги номувофиқликлар кўрсатилган: қабул қилинган умумий ФИК створлар бўйича 0,19 дан 0,64 гача ўзгаради, бир створда эса кўрсатилган қувват оқимнинг назарий қувватидан 2,4 баравар катта. Эркин оқимли қурилмаларнинг қўлланиш чегараси оқим тезлиги бўйича асосланган ва ҳудудлар гуруҳлари учун табақалаштирилган техник ечимлар таклиф этилган.
References
1. World Small Hydropower Development Report. — UNIDO, ICSHP.
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 10 декабрдаги «Гидроэнергетикани янада ривожлантириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-44-сон қарори.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 12 июлдаги ПҚ-252-сон қарори.
4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 28 мартдаги ПҚ-129-сон қарори.
5. Кан Э.К. Отчет по обзору микроГЭС. Дорожная карта по оценке и обоснованию возможности применения микроГЭС в заданных створах. — «ТИҚХММИ» МТУ, «Насос станциялари ва гидроэлектростанциялар» кафедраси.
6. Карелин В.Я., Волшаник В.В. Сооружения и оборудование малых гидроэлектростанций. — М.: Энергоатомиздат, 1986.
7. НПО «Электромаш». Оборудование для малых ГЭС. https://npoelectro.pro/oborudovaniiedliamalykhges
8. New Energy Corporation. EnviroGen Series Turbine. https://www.newenergycorp.ca/5kwturbine
9. ООО «Деалан Энерго». МикроГЭС «Акула». https://dealanenergo.ru/nasha-produktciya/ges/ges-akula
10. IRENA–ETSAP Technology Brief E06: Hydropower. — International Renewable Energy Agency, 2015.