BOLALARDA UCHRAYDIGAN NEVROLOGIK KASALLIKLAR: SABABLARI, OQIBATLARI VA HOZIRGI DAVRDA DOLZARBLIGI.
Abstract
Mazkur maqolada pediatriya va bolalar nevrologiyasi amaliyotida uchraydigan dolzarb muammolardan biri — bolalik davridagi nevrologik kasalliklar tahlil qilinadi. Hozirgi kunda epilepsiya, bolalik davridagi miya falaji, autizm spektr buzilishlari, bosh miya jarohatlari va surunkali bosh og‘riqlarning bolalar orasida uchrash chastotasi yil sayin ortib bormoqda. Ushbu patologiyalarning kelib chiqishida genetik va xromosomal anomaliyalardan tashqari, perinatal davrda homilaga kislorod yetishmovchiligi, infektsiyalar, shuningdek, ekologik omillar va psixosotsial stresslar muhim etiologik faktor sifatida ko‘rsatib o‘tiladi. Kasalliklarning klinik kechishi mushak tonusi va harakat faoliyati buzilishlari, nutq va kognitiv rivojlanishning orqada qolishi, epileptik xurujlar, shuningdek, psixoemotsional holatdagi o‘zgarishlar bilan namoyon bo‘ladi. Diagnostika jarayonida neyrosonografiya, elektroensefalografiya, magnit-rezonans tomografiya va genetik tekshiruvlarning ahamiyati katta. Davolashda farmakoterapiya, fizioterapiya, logopedik va psixoterapevtik yondashuvlar, hamda keng ko‘lamli reabilitatsiya dasturlari muhim o‘rin tutadi. Xulosa sifatida, bolalardagi nevrologik kasalliklarni erta aniqlash, kompleks davolash va profilaktika choralari kelajakda ularning hayot sifatini yaxshilashda va jamiyatga to‘laqonli integratsiyasini ta’minlashda beqiyos ahamiyatga ega ekani alohida ta’kidlanadi.
References
1. Karimova, N. A., & Usmonova, D. R. (2022). Bolalarda uchraydigan nevrologik kasalliklarning klinik xususiyatlari va diagnostikasi. Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Ilmiy Jurnali.
2. Raximov, B. M. (2021). Pediatriyada nevrologik sindromlar va ularning erta tashxisi. O‘zbekiston Tibbiyot Jurnali,.
3. World Health Organization (WHO). (2023). Neurological disorders in children: global challenges and strategies. Geneva: WHO Press.
4. American Academy of Pediatrics (AAP). (2022). Pediatric neurology: Clinical guidelines for diagnosis and treatment. Pediatrics Journal
5. O‘rinboyeva, S. K., & Qodirova, L. S. (2020). Epilepsiya va bolalik davridagi miya falaji: etiologiyasi, klinikasi va reabilitatsiya yo‘nalishlari.
6. National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS). (2023). Childhood Neurological Disorders. Bethesda,.
7. Xudoyberdiyev, A. Sh. (2019). Bolalar nevrologiyasi: darslik.
8. Johnson, M. H., & de Haan, M. (2021). Developmental Cognitive Neuroscience (5th ed.).
9. UNICEF. (2022). Children with disabilities and neurological disorders: Challenges and policy recommendations.
10. G‘aniyeva, M. N. (2021). Autizm spektr buzilishlari va ijtimoiy moslashuv muammolari. O‘zbekiston Nevrologiya Jurnali,
