ҚАРШИ МАГИСТРАЛ КАНАЛИ НАСОС СТАНЦИЯЛАРИ КАСКАДИДА СОЛИШТИРМА ЭЛЕКТР ЭНЕРГИЯСИ САРФИНИ БАҲОЛАШ
Abstract
Мақолада Қарши магистрал каналининг олти поғонали насос станциялари каскадида солиштирма электр энергияси сарфи лойиҳавий кўрсаткичлар асосида баҳоланган ва унинг сув сатҳи ҳамда агрегат фойдали иш коэффициентига сезгирлиги таҳлил қилинган. Лойиҳавий шароитда 1000 м³ сувни олти поғона орқали кўтаришга қарийб 480 кВт·соат электр энергияси сарфланиши, ҳар бир поғонада сатҳнинг 1 м пасайиши бу сарфни 4,2 фоизга, агрегат ФИКининг 0,82 дан 0,75 га тушиши эса 8,9 фоизга ошириши кўрсатилган. Адабиётлардаги дала синовлари натижалари асосида агрегатлар ҳақиқий сарфининг лойиҳавийдан 15–19 фоиз камлиги станциянинг захира агрегатсиз ишлашига олиб келиши асосланган. Энергия сарфини камайтиришнинг режим, гидравлик ва мониторинг чоралари устуворлик тартибида таклиф этилган.
References
1. «Яшил» энергетика — мамлакатимиз сув хўжалиги тараққиётида муҳим омил. Ўзбекистон Республикаси Сув хўжалиги вазирлиги расмий сайти, 2024. https://gov.uz/uz/suvchi/news/view/17058
2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 2 апрелдаги ПҚ-122-сон қарори.
3. Glovatskiy O., Ergashev R., Kurbonov I., Kholbutaev B., Pirnazarov I., Rajabov A. Practice of permanent presence and equipment of Karshi main canal // E3S Web of Conferences. — 2023. — Vol. 401. — 01022.
4. Glovatskii O., Yangiev A., Nasyrova N., Gazaryan A., Adjimuratov D., Azizov Sh. Results of field tests of the pumping station of the Karshi main canal // AIP Conference Proceedings. — 2023.
5. Математические модели неустановившегося движения воды в крупных магистральных каналах с каскадами насосных станций // Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences. — 2022. — Vol. 2, Issue 10.
6. Карелин В.Я., Минаев А.В. Насосы и насосные станции. — М.: Стройиздат, 1986.
7. Рычагов В.В., Флоринский М.М. Насосы и насосные станции. — М.: Колос, 1975.