ISLOM HUQUQIDA SUD-HUQUQ SOHASININING TARIXIY VA RIVOJLANISH BOSQICHLARI.
Abstract
Mazkur maqolada Islom huquqi (fiqh) tizimidagi sud-huquq sohasi, uning shakllanishi va rivojlanish bosqichlari keng tahlil qilinadi. Asarda qozilik institutining Qur’on va Sunnatdagi asoslari, Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning shaxsiy sudlov faoliyati, ularning sahobalarga bergan ko‘rsatmalari hamda tobein va mujtahid imomlar tomonidan ushbu an’ananing davom ettirilishi ilmiy asosda yoritilgan. Shuningdek, Xulafoi roshidin davrida sud-huquq tizimining amaliy rivoji, qozilarning tayinlanishi va ularning faoliyat tamoyillari tahlil etiladi. Maqola Islom huquqining nazariy va amaliy jihatlarini uyg‘unlashtirgan holda, ijtihod, adolat va ilohiy hukmning o‘zaro bog‘liqligini ko‘rsatib beradi. Natijada, Muhammad (s.a.v.) davridan to tobeinlar va to‘rt fiqh mazhabi imomlari davrigacha bo‘lgan davrda sudlov tizimining uzviylik va ilmiy an’analar asosida shakllangani ilmiy xulosalar bilan asoslanadi.
References
1. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Qur’oni Karim va uning ma’nolar tarjimasi. – Toshkent: Hilol nashr, 2022.
2. Abu Dovud. Sunan. – Bayrut: Dar al-Fikr al-‘Arabi, 1987.
3. Imom Termiziy. Sunani Termiziy. – Bayrut: Muassatur-risola nashirun, 2020.
4. Vatt, V. M. Muhammad at Medina. – Oxford: Oxford University Press, 1956.
5. Ibn Hajar al-Asqalani. Fath al-Bari. – Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 2000. – J. 12.
6. Imom Buxoriy. Sahihul Buxoriy. – Bayrut: Muassatur-risola, 2021.
7. Ibn Hisham. As-Sira an-Nabaviyya. – Bayrut: Dar al-Fikr, 1968. – J. 1.
8. Ibn Qayyim al-Javziyya. I‘lam al-Muvaqqi‘in ‘an Rabb al-‘Alamin. – Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 1996. – J. 1.
9. Ibn Sa‘d. Tabaqat al-Kubra. – Bayrut: Dar Sadir, 1957. – J. 3.
10. Ibn Qayyim al-Javziyya. I‘lam al-Muwaqqi‘in ‘an Rabb al-‘Alamin. – Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 1996. – J. 1.
11. Shavkaniy. Nayl al-Awtar. – Bayrut: Dar al-Jil, 1973. – J. 8.
12. Al-Mavardi. al-Ahkam al-Sultaniyya. – Bayrut: Dar al-Kutub al-Ilmiyya, 1994. – J. 1.
13. Muhammad Taqiy Usmoniy. Usulul-ifto va adabuhu. – Damashq: Dorul-qalam, 2018.